Eenzaamheid heeft een adres.

Veertig woningen. Vier daarvan met het licht uit.

Niet omdat er niemand woont. Omdat er iemand woont die al dagen met niemand heeft gesproken.

Zo ziet het cijfer eruit dat het CBS vorige week publiceerde. In 2025 voelde 10 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder zich sterk eenzaam. In 2019 was dat 9 procent. Sinds 2021 schommelt het rond de 10 procent. Stabiel, schrijft het CBS.

Stabiel betekent hier: we zijn eraan gewend geraakt.

Niet wie je denkt

Wie aan eenzaamheid denkt, denkt aan een oudere vrouw achter het raam. Aan iemand als Rietje, achtenzeventig, weduwe, haar dochters in Engeland en Duitsland. Zij is een van de drie Wereldbewoners voor wie wij buurten ontwerpen, en haar wens is eenvoudig: 's morgens iemand kunnen vragen of het gaat.

Maar de cijfers wijzen ook ergens anders heen. De grootste groep zit midden in het leven. Van de 35- tot 45-jarigen is 13 procent sterk eenzaam, van de 45- tot 55-jarigen 12 procent. Mensen met een baan, een agenda, een voordeur.

En wie buiten Europa geboren is en hier opnieuw begon, is twee keer zo vaak sterk eenzaam: 17,5 procent, tegen 8,6 procent van wie hier geboren is met hier geboren ouders. Dat is Nizar, onze tweede Wereldbewoner. Eenentwintig, uit Syrië gekomen voor werk in de tuinbouw, in een huis waar hij niemand kent.

Eenzaamheid is geen leeftijd. Het is een situatie. En een situatie heeft een adres.

Hoe we het nu aanpakken

Nederland behandelt eenzaamheid vooral als zorgvraag. Er zijn programma's en er is een landelijke week, deze week zelfs: van 24 tot en met 30 september is het de Week tegen Eenzaamheid. Er zijn vrijwilligers die aanbellen en buurthuizen die hun deur openhouden. Dat is goed werk, en het is nodig.

Maar het begint allemaal nadat het gebouw er al staat. Als de lift al rechtstreeks van de parkeergarage naar de voordeur gaat. Als de begane grond al een lobby is met een brievenbuswand en een deur die in het slot valt.

Een gebouw kan zo ontworpen zijn dat je er jaren woont zonder je buren te zien. Veel gebouwen zijn dat.

Eenzaamheid is niet alleen een zorgvraag. Het is ook een ontwerpvraag.

Wat het kost

Eerst kost het mensen iets. Een buurvrouw die niet meer naar beneden komt. Iemand die na een scheiding in een studio belandt en merkt dat niemand het merkt. Een bewoner die na een halfjaar weer vertrekt, omdat hij nergens is geland.

Daarna kost het een buurt iets. Het komt terug bij de huisarts, bij het wijkteam, bij de verhuurder die een woning vaker opnieuw moet verhuren. Het begon in het gebouw. Maar niemand rekent het het gebouw aan.

Wat een plint doet

Daarom beginnen wij onderaan. In de twee torens die we in Almere met de Alliantie realiseren, komt op de begane grond geen lobby maar een plint van 2.000 vierkante meter: zorg, gemeenschap, mobiliteit en technologie op straatniveau. Zo'n plint kan een huisartsenpost dragen, een werkplek buiten je kamer, een gedeelde keuken, een ruimte met programma in plaats van alleen meubilair.

Het idee is eenvoudig. Je komt elke dag langs de plint, of je nu wilt of niet. De auto staat in de mobiliteitshub verderop, niet onder je voordeur. Dus loop je. En wie loopt, komt iemand tegen.

Wij noemen dat Living Infrastructure: de vierde nutsvoorziening. Energie, water en data regelen we al lang samen. Thuis zijn hebben we aan het toeval overgelaten.

Zo stellen we ons een dinsdagochtend voor. Iemand zit in de plint met een kop koffie die hij niet nodig heeft. Hij zit er omdat het kan. Na een paar weken knikt de vrouw van de vierde verdieping. Na een paar maanden weet ze zijn naam.

Dat is geen activiteitenprogramma. Dat is een gebouw dat zijn werk doet.

Wat we meten

Living Infrastructure werkt met vier KPI's, die we per kwartaal meten en terugkoppelen aan de gemeente. Want wat je bouwt om mensen samen te brengen, moet je ook durven meten.

Deze week bellen er in heel Nederland mensen bij elkaar aan. Dat is mooi. Wij bouwen aan gebouwen die dat de rest van het jaar overnemen.

Een thuis voor iedereen.